Verblijf

Fasen tijdens de opname





Observatiefase                                                                    
                                                                                                                                  
Tijdens de eerste dagen van het verblijf in de kliniek wordt de patiënt opgenomen in de observatieafdeling, die vooral volgens het medisch-verpleegkundig model is opgebouwd. Hier gebeurt de detoxificatie (ontgiftiging) vaak onder medicamenteuze ondersteuning.  
De patiënten met een lichamelijke afhankelijkheid van heroïne en analogen kunnen een methadon-afbouwschema volgen. Bij alcohol-afhankelijkheid wordt er vooral gebruik gemaakt van benzodiazepines en een vitamine B-complex. Bij lichamelijke afhankelijkheid van bepaalde medicatie, bv. slaapmedicatie, wordt er via substitutie afgebouwd.  

Infrastructureel is deze fase gescheiden van het andere gedeelte van het ziekenhuis,omwille van de rust en de privacy en om een veilig kader te scheppen om de eerste dagen te overbruggen.  
Er is een dagprogramma voorzien, waar men kennis maakt met de verschillende disciplines.  


Doelstellingen:

• doorbreken van het verslavingspatroon;
• milderen van de ontwenningsverschijnselen;
• herkennen en behandelen van de lichamelijke complicaties t.g.v. het misbruik;
• onderkennen van mogelijke psychiatrische aandoeningen al dan niet gerelateerd aan het misbruik van het product;
• vermijden dat nieuwe vormen van verslaving zouden ontstaan.

Er wordt gewerkt rond motivatie, wederzijdse verwachtingen, gevolgen van het middelenmisbruik, probleemgebieden, leefklimaat, sociale omgangsvormen, enz…


Oriëntatiefase

Eenmaal de patiënt geen dervingverschijnselen meer vertoont en bekwaam wordt geacht te participeren aan de activiteiten van de oriëntatiefase, verlaat hij de observatieafdeling. Het programma aanbod is onderscheiden naargelang dit gericht is op patiënten met een alcohol- of medicatieprobleem en patiënten met problemen in verband met illegale drugs.  
De oriëntatiefase heeft tot doel te komen tot ‘productief inzicht’, nl. het werken naar inzicht, motivatie en handelen m.b.t. de psychodynamische factoren die bepalend zijn geweest in het ontstaan van het verslavingsgedrag.

Om dit doel te bereiken werd een gestructureerd programma opgebouwd, steunende op de drie pijlers die het ‘denken’, ‘voelen’ en ‘handelen’ benaderen, nl:

• de informatievergaderingen: psycho-educatie, gezondheidsvoorlichting, …;
• het psychotherapeutisch gebeuren: dit gebeurt in groep, maar individugericht. Na een motivatieverkennende groep stromen patiënten door naar een meer motivatieversterkend-gerichte groep;
• het sociotherapeutisch gebeuren: dit doelt op voornamelijk groepsgerichte activiteiten als ergotherapie, bewegingstherapie, huishoudelijke taken en gestructureerde ontspanning.

Naast deze activiteiten worden de patiënten eveneens individueel begeleid door: de behandelende geneesheer, de sociale dienst, de verpleging en de andere paramedische diensten. Contacten met de familieleden zijn zeer belangrijk tijdens deze fase.

De oriëntatiefase duurt minimum 6 weken en wordt afgesloten met een teambespreking. Op basis van de verkregen informatie wordt er een behandelingsplan opgesteld. Deze behandeling kan residentieel in de behandelingsfase gebeuren.Wordt voor een ambulante begeleiding geopteerd, dan wordt de patiënt verwezen naar externe diensten of begeleiders. Eénmaal een overeenkomst bereikt omtrent de analyse en het behandelingsvoorstel, wordt de besluitvorming bekrachtigd en een termijn bepaald voor een evaluatiegesprek.


Behandelingsfase

In de behandelingsfase kan de patiënt gedurende een periode van zes weken tot enkele maanden, een aantal leersituaties meemaken, die de reïntegratie in het maatschappelijk gebeuren voorbereiden.
Gedurende deze behandelingsfase kan in samenspraak met het team gekozen worden uit drie mogelijkheden:

• In een eerste groep is het programma zeer praktisch opgevat en aansluitend op de dagelijkse realiteit. Het aantal groepsgesprekken is beperkt en de ergotherapie heeft een belangrijke plaats in het behandelingsprogramma van deze groep. Door middel van praktijkgerichte leersituaties kan de patiënt oefenen in sociale vaardigheden om het ontslag zo goed mogelijk voor te bereiden;

• In de tweede groep wordt gewerkt aan oplossingen van verschillende probleemgebieden d.m.v. een meer groepsdynamische aanpak. In dit programma is er meer groepswerk met een gelijke verdeling tussen de groepsgesprekken en de ‘doe-activiteiten’.

• De derde groep is een psychotherapeutische groep waarin groepswerk en de psychotherapeutische bijeenkomsten centraal staan. Hier wordt ook meer ruimte voorzien voor abstracte invalshoeken en creativiteit. Naar het einde van de behandelingsfase wordt meer tijd voorzien voor de praktische voorbereiding van het ontslag en nazorg. Dit laatste kan besproken worden met de geneesheer en de sociale dienst.

Zowel in de oriëntatie- als in de behandelingsfase zijn er ook sportieve en creatieve momenten, huishoudelijke karweien, ontspanning en socioculturele vorming